Gliceryna
| Gliceryna | ||||||||||
|
||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | ||||||||||
| propano-1,2,3-triol | ||||||||||
| Wzór sumaryczny | C3H5(OH)3 | |||||||||
| Masa molowa | 92,09382 g/mol | |||||||||
| Wygląd | Przezroczysta, oleista ciecz | |||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||
| Numer CAS | 56-81-5 | |||||||||
|
||||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||||
| NFPA 704 |
1
1
0
|
|||||||||
| Temperatura zapłonu | 160°C (433,15 K) | |||||||||
| Zwroty ryzyka | R11 | |||||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S2, S7, S16 | |||||||||
| Numer RTECS | MA8050000 | |||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||||
Gliceryna (ATC: A 06 AX 01) – popularna nazwa zwyczajowa glicerolu, którego prawidłowa nazwa chemiczna brzmi propanotriol. Jest to najprostszy alkohol trójwodorotlenowy (trihydroksylowy).
Gliceryna, jako dobry rozpuszczalnik tłuszczów i innych lipidów, jest stosowana przy produkcji kremów, pomadek i innych produktów kosmetycznych. Stanowi ważny surowiec do syntezy wielu różnorodnych związków chemicznych, m.in. niektórych gatunków mydeł. Oprócz zdolności do homogenizowania składników produktów kosmetycznych ma też własności nawilżające skórę. Prócz tego gliceryny używa się do produkcji materiałów wybuchowych (w procesie estryfikacji powstaje triazotan(V) glicerolu), a także w garbarstwie (wysusza skórę dzięki silnym właściwościom higroskopijnym).
Głównym źródłem gliceryny w przemyśle są tłuszcze roślinne i zwierzęce, które w reakcji z roztworami zasad ulegają reakcji hydrolizy do gliceryny i mydeł. Gliceryna znajduje się też w niektórych owocach i warzywach.
[edytuj] Właściwości
- ciecz bezbarwna, gęsta, nietoksyczna, o słodkim smaku (cukrol);
- temperatura wrzenia to 290°C, która jest bardzo blisko temperatury dekompozycji termicznej (295°C);
- miesza się z wodą i alkoholami alifatycznymi we wszystkich proporcjach;
- spala się w powietrzu jasnożółtym, kopcącym płomieniem;
- ma właściwości higroskopijne;
- reaguje z kwasem azotowym tworząc nitroglicerynę.
- mieszanina gliceryny z manganianem(VII) potasu ulega samozapłonowi.
[edytuj] Zastosowanie
- w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym, kosmetycznym i skórzanym;
- wykorzystywana jest do produkcji: materiałów wybuchowych, barwników, płynów hamulcowych i chłodniczych.
- gliceryna znalazła zastosowanie jako dodatek do melasy przy paleniu shishy (fajki wodnej)
[edytuj] Spalanie
- Całkowite: 2C3H5(OH)3 + 7O2 -> 6CO2 + 8H2O.
- Półspalanie: C3H5(OH)3 + 2O2 -> 3CO + 4H2O.
- Niecałkowite: 2C3H5(OH)3 + O2 -> 6C + 8H2O.
[edytuj] Zobacz też