Środek karny

Środek karny jest dodatkową dolegliwością wymierzaną sprawcy przestępstwa lub wykroczenia obok lub niekiedy zamiast kary. Środek karny realizuje cele uboczne postępowania karnego, które nie mogą być w sposób dostateczny uwzględnione przez sąd w razie poprzestania na wymierzeniu samej kary. Chodzi tu przede wszystkim o względy prewencji ogólnej i szczególnej oraz cele kompensacyjne w postaci wynagrodzenia pokrzywdzonemu szkody wyrządzonej czynem zabronionym. Wyjątkowo środek karny pełni funkcję kary, w sytuacjach gdy nawet najniższy możliwy jej wymiar byłby zbyt surowy, a przez to niesprawiedliwy. Cechą odróżniającą od kary jest również fakt, że niektóre spośród środków karnych mogą być orzeczone tytułem środka zabezpieczającego. Dzięki środkom karnym istnieje możliwość dodatkowego usankcjonowania czynu; bez łamania zasady że za jeden czyn można orzec tylko jedną karę. Środki karne; w odwrotności od kar mają za zadanie ograniczyć przyznane jednostce prawa; albo zobowiązać ją do określonego działania. Środek karny orzeka się na czas określony do lat 10; jednak w przypadku niektórych środków karnych okres ten rozpoczyna bieg dopiero po zakończeniu kary pozbawienia wolności mimo że konsekwencje orzeczenia środka biegną również w czasie odbywania kary. Po upływie połowy okresu sąd, na wniosek skazanego, przestrzegającego w tym czasie porządku prawnego, może darować resztę okresu, uznając środek za wykonany.

Środek karny obowiązuje także w trakcie wykonywania kary pozbawienia wolności, jednak czasu tego nie zalicza się na poczet okresu, na jaki orzeczono środek karny w wyroku.

Niektóre spośród środków karnych mają swoje odpowiedniki w postaci środków zapobiegawczych. Czas stosowania środka zapobiegawczego zalicza się na poczet odpowiedniego środka karnego.

Naruszenie zakazu orzeczonego przez sąd tytułem środka karnego stanowi z mocy art. 244 Kodeksu karnego przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3.

Środkami karnymi nie są zakazy zajmowania określonych stanowisk w spółkach handlowych występujące na gruncie prawa handlowego.

[edytuj] Środki karne w polskim prawie karnym

Środkami karnymi wymienionymi w Kodeksie karnym są:

• pozbawienie praw publicznych,
• zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,
• zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi,
• obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu,
• zakaz prowadzenia pojazdów,
• przepadek,
• obowiązek naprawienia szkody,
• nawiązka,
• świadczenie pieniężne,
• podanie wyroku do publicznej wiadomości.
• wydalenie z zawodowej służby wojskowej (art. 324 § 1 pkt 2 kk),
• degradacja (art. 324 § 1 pkt 3 kk).

[edytuj] Środki karne w prawie wykroczeń

• zakaz prowadzenia pojazdów,
• przepadek przedmiotów,
• nawiązka,
• obowiązek naprawienia szkody,
• podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w szczególny sposób,
• obowiązek zapłaty równowartości mienia będącego przedmiotem wykroczenia,
• zakaz amatorskiego połowu ryb.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawniczych.